Krakowskie Stowarzyszenie Przestrzeń-Ludzie-Miasto

W dniach 26. i 28. września odbyły się bezpośrednie konsultacje społeczne dotyczące przebudowy ul. Grota-Roweckiego oraz budowy linii tramwajowej na III Kampus UJ zorganizowane przez Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w Krakowie oraz projektanta – PxM Projekt Południe. Spotkanie poprzedzone zostało ankietą na temat proponowanych rozwiązań, w której wziąć udział mogli wszyscy mieszkańcy Krakowa. Pełne wyniki ankiety dostępne są na stronie oficjalnej ZIKiT.

Ze stanowiskiem naszego stowarzyszenia mieli okazję zapoznać się wszyscy zainteresowani mieszkańcy dzięki specjalnym broszurom dostarczanym do skrzynek pocztowych oraz z zasobów internetowych. Niestety forma konsultacji jak i otrzymane odpowiedzi urzędników na nasze pytania i postulaty pozostawiają wiele do życzenia. Oto krótkie podsumowanie spotkania:

Na konsultacjach obecni byli przedstawiciele ZIKiT, PxM Projekt Południe oraz Zarządu Dzielnicy VIII. Jak się okazuje najważniejszą i w zasadzie jedyną funkcją owych konsultacji była możliwość zapoznania się z kilkoma wariantami projektu przebudowy ul. Grota-Roweckiego. Projektanci jak i przedstawiciele Zarządu chętnie udzielali odpowiedzi na wszystkie pytania. Niestety z ich wypowiedzi wynika, że bez względu na opinie mieszkańców wariant budowy został już ustalony, podobnie jak i przebieg trasy tramwajowej czy konieczność budowy ekranów akustycznych.

Zamiast miejskiej alei trasa szybkiego ruchu

Naszym najważniejszym postulatem było ukształtowanie ulicy Grota-Roweckiego jako miejskiej alei i głównej osi dzielnicy. Uważamy, że wymaga tego ranga ulicy, łączącej kampus najstarszej polskiej uczelni z centrum Krakowa. Niestety już spełnienie pierwszego postulatu w oczach projektantów i przedstawicieli ZIKiT jest niemożliwe. Według nich winne są tu założenia wypracowane przez miejskich planistów jeszcze w czasie prac nad Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Krakowa. Ponieważ to właśnie wtedy ulica Grota-Roweckiego została uznana za drogę przelotową klasy G, a stanowić ma w przyszłości dojazd do autostrady A4. Takie założenie wymusiło odpowiednią szerokość pasów jezdni, ograniczoną ilość przejść dla pieszych itp. Według urzędników reprezentacyjną przestrzenią dzielnicy VIII ma stać się Kampus UJ, niestety będzie to przestrzeń z ograniczoną liczbą usług, odcięta ruchliwą drogą od reszty dzielnicy. Zdaje się, że Ruczaj stracił jedyną szansę na wypracowanie wspólnej przestrzeni – centrum dzielnicy spinającej jego dwie części po obu stronach ul. Grota-Roweckiego. Równie niepokojący jest fakt, że obecni na konsultacjach specjaliści nie widzą potrzeby kształtowania tej ulicy jako alei i głównej osi dzielnicy. Motywowali to hałasem, ilością spalin i ruchem samochodowym. Według nich główną funkcją tego typu dróg powinna być komunikacja, a korzystanie z usług czy zwykłe spotkania ze znajomymi odbywać powinny się w centrum (Stare Miasto czy Kazimierz). Niestety równoznaczna z takim potraktowaniem projektowanej przestrzeni jest niemożność spełnienia naszego kolejnego postulatu, w którym proponujemy zastosowanie wysokiej jakości nawierzchni czy elementów małej architektury.

Ekrany akustyczne lepsze od szpalerów drzew

Kolejną wysunięta przez nas propozycją było zaprojektowanie dobrze zorganizowanej zieleni wzdłuż drogi, która poza funkcją estetyczną, izolowałaby akustycznie drogę od osiedla i poprawiałaby jakość powietrza wzdłuż planowanej trasy klasy G. Niestety również i ten postulat nie może zostać spełniony, jak tłumaczyli projektanci i urzędnicy, ze względu na brak miejsca. Niestety mieszkańcy Ruczaju, którzy w ankiecie to właśnie nasadzenie pasów zieleni ochronnej wskazali jako najważniejszą rekompensatę dla środowiska (769 osób) będą skazani na betonową pustynię i popierane przez mniejszą ilość ankietowanych ekrany akustyczne, które z 524 głosami znalazły się na trzeciej pozycji.

To właśnie na ekrany akustyczne, którym stanowczo się sprzeciwiamy, a nie zieleń udało się znaleźć projektantom miejsce. Zostaną one ustawione w kilku miejscach po północnej stronie pasa drogowego oraz niemal wszędzie po stronie południowej. Rafał Chlipała z PXM Projekt Południe, firmy projektującej linię potwierdził, że najprawdopodobniej będą to ekrany o wysokości 7-8 metrów. ZIKiT wydaje się być w tej sprawie bezradny, co potwierdzają słowa Pani Elżbiety Warchoł, która powiedziała że Zarząd musi ekrany zrealizować bo najprawdopodobniej taką decyzję narzuci mu Wydział Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta Krakowa, która wynikać ma z tzw. Mapy Hałasu Krakowa. Proponowane przez nas rozwiązania takie jak zieleń izolująca czy specjalny asfalt wyciszający zostały zbagatelizowane. Według Pana Chlipały nawierzchnia redukująca hałas to zwykły twór medialny, który nie daje oczekiwanych wyników. Szkoda że zabrakło racjonalnej argumentacji.

„Szybkim” tramwajem, ale naokoło

Kolejnym równie istotnym postulatem, który także nie zostanie spełniony, jest propozycja przebiegu trasy linii KST na Kampus UJ. Popierane przez nas rozwiązanie, które skraca czas jazdy do centrum, eliminuje problem kłopotliwych rozwiązań na skrzyżowaniu ulic Kapelanka, Brożka, Obozowej (projektowanej) i Grota-Roweckiego oraz eliminuje również, przynajmniej na tym etapie, zbytnie zbliżenie projektowanej linii/ulicy do budynków przy ul. Grota-Roweckiego 11 i 15, nie będzie realizowane ze względu na to, że miasto nie zdążyło wykupić odpowiednich działek, a oczekiwanie na zakup mogłoby wydłużyć proces budowy linii o następne kilka lat. Tym samym realizacja trasy KST zapisanej w Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Krakowa zostaje oddalona na kolejne lata. Nie rozumiemy jaki w takim razie ma sens pytanie w ankiecie mieszkańców  o preferowany przebieg linii skoro jest już on definitywnie ustalony i w zasadzie nie podlega dyskusji.

Konsultacje – zło konieczne

Konsultacje te pokazały, że ZIKiT nie ma pomysłów na radzenie sobie z problemem przestrzeni publicznej jak i samych konsultacji. Znamiennym jest, że konsultacje nie były nagrywane (jak ma to miejsce w przypadku tych organizowanych przez Dialog Społeczny), a postulatów mieszkańców nikt nie zapisywał – urzędnicy podchodzili do nich z wielkim dystansem. Zresztą nikt nie starał się ukryć, że większość decyzji już zapadła i wyniki ankiety czy konsultacji nie będą miały wpływu na projekt. My jednak sugerujemy Zarządowi aby kolejne konsultacje organizował przed podejmowaniem decyzji ORAZ w trakcie prac projektowych, a nie w czasie gdy większość rozwiązań jest już ustalonych. Niestety nie są to pierwsze konsultacje organizowane przez Zarząd, których forma daleko odbiega od ideału. Jeszcze bardziej szokująca sytuacja miała miejsce w trakcie konsultacji dotyczących przebudowy ul. Mogilskiej i budowy linii KST na Wzgórza Krzesławickie, gdzie podejmowano decyzje na drodze nieformalnych głosowań, nie biorąc pod uwagę opinii osób mających inne zdanie. Według nas urzędnicy odpowiedzialni za dialog ze społeczeństwem powinni jeszcze raz przemyśleć formę konsultacji, bądź poprosić o pomoc bardziej doświadczonych i profesjonalnych pracowników Referatu ds. Komunikacji Społecznej Urzędu Miasta Krakowa odpowiedzialnych za działania ‘Dialogu Społecznego’.

Warto też zaważyć, że kolejny raz mamy do czynienia z sytuacją, w której urzędnicy miejscy zupełnie nie rozumieją sensu konsultacji społecznych i traktują je jako przykry obowiązek, a nie narzędzie służące wypracowywaniu najbardziej optymalnych rozwiązań. Wciąż nie do pomyślenia dla urzędników jest partycypowanie różnych grup społecznych przy planowaniu inwestycji miejskich. Postulaty poparte merytorycznymi argumentami są przez nich zbywane demagogią. Dokumenty planistyczne miasta raz stanowią wyrocznię, innym razem – gdy miasto ma problem z wykupem działek – już nie.

Z naszych obserwacji wynika, że do wyobraźni urzędników przemówić są w stanie jedynie groźby zablokowania inwestycji, a przecież od takich metod działania stowarzyszenie Przestrzeń-Ludzie-Miasto zdecydowanie się odcina. Mimo to nasuwa się pytanie na czym miasto ucierpi bardziej? Na zablokowaniu inwestycji na parę miesięcy, czy na wprowadzeniu na długie lata rozwiązań wadliwych i nieprzemyślanych, będących wypadkową ignorancji urzędników w sferze kształtowania atrakcyjnych przestrzeni miejskich oraz zdezaktualizowanych dokumentów planistycznych, stawiających na indywidualny transport samochodowy i trasy przelotowe biegnące przez centra dzielnic.

Opracował: Kacper Kępiński

4 października 2009 | Tagi: Dialog Społeczny, Kampus UJ, konsultacje, KST, PXM-Projekt, Ruczaj, ZIKiT | Kategoria: działania, opinie | RSS odpowiedzi | Odpowiedz | Trackback URL